इंटरमिटंट कॅथेटरायझेशन दरम्यान लघवी बाहेर काढता येत नसल्यास काय करावे?

अधूनमधून कॅथेटरायझेशन करताना, कधीकधी अशा परिस्थिती उद्भवतात की मूत्राशय स्पष्टपणे फुगलेले असते, परंतु कॅथेटर घातल्यानंतर मूत्र बाहेर काढता येत नाही. जरी ही परिस्थिती दुर्मिळ असली तरी, काही रुग्णांना ही एक त्रासदायक समस्या वाटते. आज आपण ही परिस्थिती कशी हाताळायची यावर चर्चा करणार आहोत.

सर्वसाधारणपणे, कॅथेटरमध्ये प्रत्यक्ष अडथळा आणि चुकीच्या ठिकाणी कॅथेटर बसवणे (जसे की महिला रुग्णांमध्ये नकळतपणे योनीमध्ये कॅथेटर घालणे) हे वगळता, मूत्र बाहेर न पडण्याची दोन संभाव्य कारणे आहेत:

पहिले कारण:

कॅथेटर मूत्राशयात शिरले आहे. जर रुग्णाला प्रोस्टेट ग्रंथीची वाढ (प्रोस्टेटिक हायपरट्रॉफी) असेल, तर दीर्घकाळ मूत्राशयाच्या मार्गात अडथळा (ब्लॅडर आउटलेट ऑब्स्ट्रक्शन) राहिल्यामुळे मूत्रवाहिनीच्या मधल्या उंचवट्याची (इंटरयुरेटेरिक रिज) उंची वाढते. प्रोस्टेटच्या मधल्या भागाच्या वाढीसोबत, कधीकधी कॅथेटर मूत्राशयात शिरल्यानंतर ते वरच्या दिशेने ढकलले जाते. या टप्प्यावर, कॅथेटर मूत्राशयात असूनही, वर ढकलले गेल्यामुळे त्याचे टोक मूत्राशयाच्या पुढच्या भिंतीला टेकते, ज्यामुळे पाण्याचा निचरा नीट होत नाही. अशा परिस्थितीत, मूत्राशयातील कॅथेटर अनेकदा सर्वात खालच्या स्थितीत नसून, सर्वात वरच्या स्थितीत असू शकते.

दुसरे कारण:

दुसरी परिस्थिती ही खरंतर अधूनमधून कॅथेटरायझेशनसाठी एक प्रतिबंधक आहे आणि त्यासाठी कायमस्वरूपी कॅथेटरायझेशनसारख्या लघवी करण्याच्या इतर पद्धतींचा अवलंब करणे आवश्यक आहे. आम्ही येथे यावर अधिक सविस्तर चर्चा करणार नाही. खाली, आम्ही पहिल्या परिस्थितीवर चर्चा करण्यावर लक्ष केंद्रित करू. पहिली परिस्थिती उद्भवल्यास, खालील उपाययोजना करण्याची शिफारस केली जाते:

(1) शक्यतोवर पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी कॅथेटरायझेशन साधण्यासाठी कॅथेटरला पुरेसे स्नेहन आणि मूत्रमार्ग जास्तीत जास्त शिथिल असल्याची खात्री करा.

(2) प्रथम कॅथेटर अधिक खोलवर घाला, नंतर चांगला निचरा होणाऱ्या ठिकाणी कॅथेटर स्थिर करण्यासाठी ते हळूवारपणे बाहेर खेचा.

• जेव्हा लघवी बाहेर पडत नसेल, तेव्हा कॅथेटर काढण्याची घाई करू नका. प्रथम, कॅथेटर मोकळा आहे की नाही हे तपासण्यासाठी त्यात पाणी टाका. जर तो अडकलेला वाटत असेल, तर हळूवारपणे कॅथेटर मूत्राशयात अधिक खोलवर सरकवा आणि नंतर तो मोकळा आहे की नाही हे पुन्हा तपासा. तरीही फरक पडत नसेल, तर कॅथेटर काढून पुन्हा टाकता येतो. कधीकधी, लघवीचा प्रवाह थांबण्यापूर्वी फक्त २०० मिली लघवी बाहेर पडण्याचे कारण म्हणजे कॅथेटरमध्ये रक्ताची लहान गुठळी अडकणे किंवा कॅथेटरची जागा थोडीशी चुकणे असू शकते. कॅथेटरची जागा समायोजित केल्याने ही समस्या सुटू शकते.

लघवी बाहेर काढता येत नसल्यास, प्रथम स्वतःच त्याचे कारण तपासा: तो अडथळा आहे की दुसरे काही कारण आहे? जर अडथळ्यामुळे कॅथेटरायझेशनमध्ये अडचण येत असेल, तर तुम्ही प्रथम अडथळ्याच्या जागेचा अंदाज घ्यावा. प्रोस्टेट ग्रंथीच्या वाढीमुळे (प्रोस्टॅटिक हायपरट्रॉफीमुळे) जर अडथळा प्रोस्टेट ग्रंथीमध्ये किंवा मूत्राशयाच्या मानेजवळ (ब्लॅडर नेक) असेल, तर प्रोस्टॅटिक कॅथेटर (अधिक टोकदार वक्रता असलेले कॅथेटर) वापरल्याने आणि त्याच्या वक्रतेची दिशा योग्यरित्या नियंत्रित केल्याने यशस्वी कॅथेटरायझेशनची आशा निर्माण होते.

जर तुम्हाला स्पष्टपणे दिसत असेल की कॅथेटर घातला आहे पण मूत्र बाहेर येत नाहीये, तर प्रथम मूत्राशयात काही घन पदार्थ अडकला आहे का हे तपासण्यासाठी हाताने मूत्राशय धुवून (मॅन्युअल ब्लॅडर इरिगेशन) पाहा. कधीकधी मूत्राशयात कण किंवा मूत्राचा गाळ जमा होतो, ज्यामुळे निचरा होणारी छिद्रे बंद होतात आणि मूत्राचा प्रवाह थांबतो. अशा परिस्थितीत, एका साईजने मोठा कॅथेटर वापरून पाहा. जर एका साईजने मोठा कॅथेटर खूप जाड असेल आणि घालण्यास अवघड जात असेल, तर मोठी निचरा छिद्रे असलेला कॅथेटर अधिक योग्य ठरेल. जर तपासणीत कॅथेटरमध्ये कोणताही अडथळा नसल्याचे दिसून आले, तर कॅथेटरचा कोन समायोजित करा आणि शरीराची स्थिती बदलून पाहा, ज्यामुळे ही समस्या मुळात सुटली पाहिजे. अर्थात, परिस्थिती अनुकूल असल्यास, तज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे सर्वोत्तम राहील.

अस्वीकरण

1. या लेखातील काही मजकूर ऑनलाइन स्रोतांमधून घेतला आहे. कोणत्याही हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास, तो काढून टाकण्यासाठी कृपया आमच्याशी संपर्क साधा.
2. येथे दिलेली वैद्यकीय माहिती केवळ संदर्भासाठी आहे आणि तिचा वापर नैदानिक ​​निदान किंवा उपचारांसाठी आधार म्हणून करू नये.